GÓRY Treking

Dzwoni Tomek Bryl.
– Słuchaj, mam propozycję: koniec listopada, krótki wypad na wulkan Pico na Azorach. Nocleg w kraterze, przed świtem wejście na szczyt, aby stamtąd podziwiać wschód słońca. I powrót do Polski.
– Tomek, nie wiem, czy dam radę, mam jakieś totalne spiętrzenie w tym okresie – odpowiadam.
– Ale wszystko zajmie nam dosłownie cztery dni. Wieczorny lot do Lizbony, rano kolejny na Azory, tam od razu wyjście w góry i biwak. Poranne wejście na szczyt. Po zejściu nocleg w hotelu i powrót do Lizbony następnego dnia – argumentuje.
– No dobra, w takim stylu, chociaż jest wariacki, może to upcham…

Białe szczyty, kontrastujące ze szmaragdową wodą, widać wprost z nadmorskiej promenady. W dobrym sezonie na wyspie można liczyć na ponad 100 śnieżnych dni i nieustające firny. Mimo to zimowa turystyka w zasadzie tu nie istnieje.

Trawers narciarski – pokonanie całego pasma, spędzenie kilku dni w górach, zmaganie się z terenem, warunkami i pogodą, a później wieczorne piwo w schronisku – od zawsze był dla mnie najbardziej pociągającą wersją skialpinizmu. Zaś przejście z Chamonix do Zermatt jest prawdopodobnie najbardziej legendarnym trawersem narciarskim. To ikona tak wielka, że francuska nazwa haute route, która upowszechniła się po pionierskich przygodach na tej trasie, stała się w zasadzie synonimem kilkudniowych tur na całym świecie.

Wrzesień 1987 roku. Wszystko od początku tej wyprawy układało się fajnie. Już w Katmandu, gdzie zazwyczaj łapałem infekcję i z gorączką szedłem w góry, a dopiero po kilku dniach karawany dochodziłem do siebie. Teraz domyślam się, że to były objawy astmy alergicznej, z którą obecnie borykam się na co dzień, łykając tabletki i wciągając wziewy. A na tej wyprawie luźno… Może dlatego, że ciągle padało i alergeny nie miały pola do popisu. Potem, w górach, też czułem się świetnie. 

Początek tegorocznej zimy w Alpach nie rozpieszczał opadami śniegu – jego poziom był dużo poniżej wieloletniej średniej. Dopiero w połowie stycznia warun poprawił się na tyle, że można było pomyśleć o turach, które nie zmasakrują nawet „szutrówek”.

Dolinę zalało morze mgły. Kiedy się w niej zanurzałam, stawała się półprzezroczysta, rozświetlona słonecznymi promieniami. Drzewa i trawy były obwieszone kropelkami, lasy magiczne. Wieś i szosa – mroczne, wilgotne. Na przeciwległym zboczu leżało małe muzeum, stara, kilkusetletnia gospoda. Dopiero teraz zorientowałam się, że idę jakimś pielgrzymkowym szlakiem.

O ambitnym wyzwaniu podróżniczo-górskim, motywującym do eksplorowania nieoczywistych kierunków, oraz o konfrontowaniu własnych doświadczeń z medialnymi stereotypami z PIOTREM MUSIAŁEM rozmawia ANDRZEJ MIREK.

Gdy prawie dwie dekady temu po raz pierwszy przyjechałam do Chin na studia, złożyłam sobie obietnicę: nie opuszczę tego kraju, póki nie odwiedzę każdego istniejącego miejsca wspinaczkowego w jego granicach. Mój plan, początkowo ambitny, ale wydający się w zasięgu ręki, szybko przerodził się w projekt cudownie niemożliwy do zrealizowania.

Moje wizyty w Vinschgau to efekt przesuwania skiturowych alpejskich eksploracji na zachód. Miał być jeden, góra dwa wyjazdy, a wyszło tak, że zimą zawitałem tam trzykrotnie i teraz już wiem, że nie odwiedziłem w tym rejonie nawet połowy z miejsc wartych wyprowadzenia fok na spacer.

Zeszłego lata nie mogłam się zdecydować, dokąd jechać. Byłam zmęczona i, zanim zdążyłam pomyśleć, córka kupiła mi bilet (w jedną stronę). 10 sierpnia o zmierzchu wylądowałam w Stavanger i poszłam rozbić namiot na plaży. Miałam tylko jeden pomysł na ten szlak. Z miejsca, w którym Góry Skandynawskie wpadają do morza, od razu wysokie i piękne, od ujścia pierwszego na południu fiordu do Grövelsjön, gdzie skończyłam wędrówkę zimą. Bez szos, bez pośpiechu i bez oczekiwań. Takie były północne odcinki tych gór – pandemiczna wędrówka na nartach przez Szwecję w 2020 i jesienna Laponia w 2022 roku. Podobało mi się, że te trzy trasy się łączą i razem rysują piękną linię przez całe Góry Skandynawskie. Czułam się wolna, miałam przed sobą aż dwa miesiące i kalosze, a to sporo zmienia.

Do długodystansowego trekkingu w obcym kraju zazwyczaj starannie się przygotowujemy. Uważnie wybieramy cel, studiujemy opisy, zbieramy mapy i dumamy nad zawartością plecaka. Ja decyzję o wyjeździe na górską wędrówkę do Hiszpanii podjąłem w godzinę, a przez kilka kolejnych pakowałem się, by następnego ranka już siedzieć w aucie wiozącym mnie do Barcelony.

W tym numerze GÓR kontynuuję opisy tras, które moim zdaniem zasługują na miano najwspanialszych. Według mojej definicji piękna. Są więc dzikie i różnorodne, oferują spektakularne widoki oraz pozwalają odkrywać nieznane zakątki tych gór – nie tylko szczyty, ale też doliny, stawy czy wodospady. Na wszystkich poradzi sobie doświadczony turysta prowadzony przez uprawnionego przewodnika tatrzańskiego. Zdobywanie ścian zostawmy wspinaczom, a ja zapraszam do cudownego świata nieznanych, bo pozaszlakowych Tatr.

Jednym z ważniejszych dokonań Reinholda Messnera – wydarzeniem wręcz przełomowym w historii himalaizmu – było samotne wejście flanką Diamir na Nanga Parbat w 1978 roku. Pierwsze w kategorii solo na ośmiotysięczniku, a do tego nową drogą w górę i nową, zupełnie inną w dół. Ta niezwykła wspinaczka może być wam dobrze znana, bowiem Reinhold wielokrotnie opisywał ją w swoich książkach – zwłaszcza w kultowej Alleingang Nanga Parbat (1979). Zanim jednak wspomnienia przelał na jej kartki, świeżymi jeszcze wrażeniami podzielił się w historycznej relacji, którą przypominamy poniżej.

Trekking do bazy pod K2 to wyjątkowa wędrówka. Prowadzi przez jeden z ostatnich tak dużych nadal bezludnych obszarów w najwyższych pasmach górskich świata. Pod szczyt, który z wielu względów stanowi symbol najtrudniejszych alpinistycznych wyzwań. Na pewno do powstania tego legendarnego wizerunku przyczyniły się liczne historie związanych z K2 sukcesów, porażek i tragedii. Lecz z punktu widzenia wędrowca stojącego u stóp monstrualnych ścian równie wielkie znaczenie ma spektakularny majestat okolicznych piramid skał i lodu.

Kraby były na wyprzedaży. Tłukliśmy młotkiem, rozrywaliśmy pancerze kombinerkami, różowy sok wsiąkał w gazetę. Przed posiłkiem odmówiliśmy modlitwę. Był luty. Kalifornię zaatakowała zima. Eileen i Kevin, moi sąsiedzi z pola biwakowego w Joshua Tree National Park, zdecydowali się uciec do Arizony, zabrałam się z nimi. Jechali wokół Stanów Zjednoczonych, chwalili Trumpa i modlili się dosłownie o wszystko… O mnie, o smak zamawianej w barze potrawy. Uczynni ludzie. Wysiadłam kilkanaście kilometrów za Quartzsite. W pustynię skręcała tam polna droga (Gold Nugget Road), nie było daleko do źródła. Tak przynajmniej twierdziła mapa.cz. Niczego poza nią nie miałam. Nie planowałam, że tu przyjadę, słyszałam o tych górach – są najcieplejszym miejscem Arizony – czytałam relację chłopaka, który je przeszedł. Trochę się bałam.

Blisko rok temu w „tatrzańskim” numerze GÓR przedstawiłem pięć tras, które uważam za najwspanialsze. Liczba ta była podyktowana objętością artykułu, a nie ograniczonym wyborem – w Tatrach jest oczywiście znacznie więcej miejsc zapadających na długo w pamięci. Dlatego w tym numerze Magazynu kontynuuję zestawienie wycieczek, które wywarły na mnie największe wrażenie pod względem piękna.

Pod koniec grudnia 1974 roku wybrałem się do Morskiego Oka. Schronisko było przepełnione, więc tradycyjnie ulokowałem się na najwyższym piętrze, aby przewaletować. Tego wieczoru udało mi się skompletować zespół na wspinaczkę. Po długich dyskusjach wybór padł na Direttissimę Kazalnicy.

Jako dziecko rysowałam mapy samotnych wysp. Poziomice gęstniały, kolory, jak to na mapie, żółkły i pomarańczowiały. Ideał powinien był być niewielki. Taki, żeby dał się przejść pieszo w kilka dni, zasobny w tropikalne owoce i wodę, w części pustynny, w części zalesiony. Klimat łagodny, zwierzęta niegroźne i małe. Wokół bezkresny ocean. To wszystko zostało w strefie marzeń. Kiedy dorosłam, zaczęły mnie pociągać mniej egzotyczne góry.

W pierwszej części relacji z wyprawy skiturowej do Bośni i Hercegowiny mogliście przeczytać o wejściach na szczyty w okolicach wioski Tušila: Džamiję, Vito, Veliko Brdo i Bjelašnicę. Ostatnie cztery dni wyjazdu także obfitowały w ciekawe cele [Redakcja].

Rejon Hali Gąsienicowej to taka skialpinistyczna pigułka. Uwaga narciarzy koncentruje się wokół Kościelców, Świnicy, Granatów i fragmentu grani Orlej Perci. Obszar nieduży, a znajdziemy tu wszystko, czego można oczekiwać od narciarstwa wysokogórskiego: łatwe zjazdy treningowe, klasyczne strome żleby, urozmaicone ekstremalne linie. Nieco subiektywnie przedstawiam najciekawsze z nich.