GÓRY Treking

Kazbegi jest mokre, zimne i szare. Chętnie przemknęłabym przez nie niewidzialna, niczego nie dotykając. Nachalni taksówkarze, zatłoczone, wypchane zachodnimi turystami knajpy (aż nie da się wejść) i inne puste, może przez to, że nie ma ich w przewodnikach. Zaglądamy do jednej (bo pada) i prawie przytrzymują nas tam siłą. Informacja turystyczna, w której rezyduje Polka, irytuje mnie. Pańcia nie słucha, o co ją pytam, tylko powtarza jak katarynka, jakby czytała reklamową broszurę, że organizują wycieczki do wąwozu Truso, że nas tam zostawią na cztery godziny i będziemy sobie mogli bezpiecznie pochodzić (jakbyśmy nie chodzili sobie bezpiecznie od miesiąca). Że bez przepustki nigdzie nie wolno i że tak, mogę u niej kupić mapę obejmującą interesujący mnie rejon. Ale okazuje się, że to ta sama, którą już mam – ucięta przecież na granicy Kazbegi, gdzie kończą się zorganizowane atrakcje.

W tym roku mija 10 lat, odkąd zabieram Was w różne części świata w cyklu „Góry, gdzie pieniądze są zbędne”. Tworząc go, mieliśmy z Piotrem Gruszkowskim na względzie dwie sprawy: odcięcie się od coraz bardziej komercyjnego traktowania gór i pokazanie miejsc, w których nie liczy się zawartość portfela, ale to, kim naprawdę jesteśmy. Góry potrafią nas sprawdzić i bywa, że osądzają surowo. Choć zwykle tylko pogrożą palcem. Opisywałam szlaki w różnych terenach, różnej trudności – ten będzie najłatwiejszy. Z tym że określenie „łatwy” bywa nieco względne. Wystarczy wybrać odpowiedni czas, na przykład początek zimy, żeby trudności urosły i pojawiło się trochę adrenaliny.

Porośnięte kwiatami rozległe płaskowyże z czarnego pyłu. Góry o kształcie wulkanów i mech we wszystkich odcieniach zieleni. Jęzory lodowców prawie na wyciągnięcie ręki. Dymiące kolorowe góry i srebrne nitki rzek. Czarno-czerwono-zielone ściany kanionów, jak w filmach fantasy. Z tych wszystkich klocków ułożony jest krajobraz Islandii, jednego z najpiękniejszych miejsc na ziemi. I przez nie właśnie wiedzie szlak, którym szliśmy.

Dzwoni Tomek Bryl.
– Słuchaj, mam propozycję: koniec listopada, krótki wypad na wulkan Pico na Azorach. Nocleg w kraterze, przed świtem wejście na szczyt, aby stamtąd podziwiać wschód słońca. I powrót do Polski.
– Tomek, nie wiem, czy dam radę, mam jakieś totalne spiętrzenie w tym okresie – odpowiadam.
– Ale wszystko zajmie nam dosłownie cztery dni. Wieczorny lot do Lizbony, rano kolejny na Azory, tam od razu wyjście w góry i biwak. Poranne wejście na szczyt. Po zejściu nocleg w hotelu i powrót do Lizbony następnego dnia – argumentuje.
– No dobra, w takim stylu, chociaż jest wariacki, może to upcham…

Dolinę zalało morze mgły. Kiedy się w niej zanurzałam, stawała się półprzezroczysta, rozświetlona słonecznymi promieniami. Drzewa i trawy były obwieszone kropelkami, lasy magiczne. Wieś i szosa – mroczne, wilgotne. Na przeciwległym zboczu leżało małe muzeum, stara, kilkusetletnia gospoda. Dopiero teraz zorientowałam się, że idę jakimś pielgrzymkowym szlakiem.

O ambitnym wyzwaniu podróżniczo-górskim, motywującym do eksplorowania nieoczywistych kierunków, oraz o konfrontowaniu własnych doświadczeń z medialnymi stereotypami z PIOTREM MUSIAŁEM rozmawia ANDRZEJ MIREK.

Zeszłego lata nie mogłam się zdecydować, dokąd jechać. Byłam zmęczona i, zanim zdążyłam pomyśleć, córka kupiła mi bilet (w jedną stronę). 10 sierpnia o zmierzchu wylądowałam w Stavanger i poszłam rozbić namiot na plaży. Miałam tylko jeden pomysł na ten szlak. Z miejsca, w którym Góry Skandynawskie wpadają do morza, od razu wysokie i piękne, od ujścia pierwszego na południu fiordu do Grövelsjön, gdzie skończyłam wędrówkę zimą. Bez szos, bez pośpiechu i bez oczekiwań. Takie były północne odcinki tych gór – pandemiczna wędrówka na nartach przez Szwecję w 2020 i jesienna Laponia w 2022 roku. Podobało mi się, że te trzy trasy się łączą i razem rysują piękną linię przez całe Góry Skandynawskie. Czułam się wolna, miałam przed sobą aż dwa miesiące i kalosze, a to sporo zmienia.

Do długodystansowego trekkingu w obcym kraju zazwyczaj starannie się przygotowujemy. Uważnie wybieramy cel, studiujemy opisy, zbieramy mapy i dumamy nad zawartością plecaka. Ja decyzję o wyjeździe na górską wędrówkę do Hiszpanii podjąłem w godzinę, a przez kilka kolejnych pakowałem się, by następnego ranka już siedzieć w aucie wiozącym mnie do Barcelony.

Trekking do bazy pod K2 to wyjątkowa wędrówka. Prowadzi przez jeden z ostatnich tak dużych nadal bezludnych obszarów w najwyższych pasmach górskich świata. Pod szczyt, który z wielu względów stanowi symbol najtrudniejszych alpinistycznych wyzwań. Na pewno do powstania tego legendarnego wizerunku przyczyniły się liczne historie związanych z K2 sukcesów, porażek i tragedii. Lecz z punktu widzenia wędrowca stojącego u stóp monstrualnych ścian równie wielkie znaczenie ma spektakularny majestat okolicznych piramid skał i lodu.

Kraby były na wyprzedaży. Tłukliśmy młotkiem, rozrywaliśmy pancerze kombinerkami, różowy sok wsiąkał w gazetę. Przed posiłkiem odmówiliśmy modlitwę. Był luty. Kalifornię zaatakowała zima. Eileen i Kevin, moi sąsiedzi z pola biwakowego w Joshua Tree National Park, zdecydowali się uciec do Arizony, zabrałam się z nimi. Jechali wokół Stanów Zjednoczonych, chwalili Trumpa i modlili się dosłownie o wszystko… O mnie, o smak zamawianej w barze potrawy. Uczynni ludzie. Wysiadłam kilkanaście kilometrów za Quartzsite. W pustynię skręcała tam polna droga (Gold Nugget Road), nie było daleko do źródła. Tak przynajmniej twierdziła mapa.cz. Niczego poza nią nie miałam. Nie planowałam, że tu przyjadę, słyszałam o tych górach – są najcieplejszym miejscem Arizony – czytałam relację chłopaka, który je przeszedł. Trochę się bałam.

Jako dziecko rysowałam mapy samotnych wysp. Poziomice gęstniały, kolory, jak to na mapie, żółkły i pomarańczowiały. Ideał powinien był być niewielki. Taki, żeby dał się przejść pieszo w kilka dni, zasobny w tropikalne owoce i wodę, w części pustynny, w części zalesiony. Klimat łagodny, zwierzęta niegroźne i małe. Wokół bezkresny ocean. To wszystko zostało w strefie marzeń. Kiedy dorosłam, zaczęły mnie pociągać mniej egzotyczne góry.

Był wrzesień. Szliśmy na północ wzgórzami wzdłuż rzeki, która z daleka wyglądała jak niebieska taśma rozwinięta wśród jaskrawozłotych brzóz. Tundra była brązowoczerwona, bagna zielone, po niebie przelatywały szybkie chmury i chociaż widok teoretycznie ten sam (długa, szeroka dolina), światło zmieniało się nieustannie, fascynując pięknem. Rozbiliśmy namioty na górce porośniętej suchym chrobotkiem. Bezkresny, pozbawiony szczegółów krajobraz dusił proporcje, więc nie umieliśmy ocenić odległości. Wzszedł księżyc – pełny i złoty, jakby zbyt wielki – chrupał mróz, ale ranek był już mętny, wilgotny. Deszcz, który zaczął padać przed południem, nie odpuścił aż do wieczora.

Noc jest czarna jak smoła. Szosa opada zakolami, przez myśl przebiegają mi stada wilków, którymi straszono na granicy. Zatrzymuje nas patrol. Sprawdzają dokumenty i, jak to w Gruzji, natychmiast próbują pomóc. Uzbrojeni w długie latarki prowadzą do ruiny domku. „Nic się nie bójcie – mówią. – My tu będziemy się kręcić do rana, nikt was nie ruszy”. Kolejny pogranicznik przesłuchuje nas tuż po świcie, kiedy wierząc Mapom.cz staramy się ominąć asfalt chaszczami. We wsi jest sklep. Sprzedawczyni pozwala zjeść przy stoliku. Drogą za zakratowanym oknem wędruje stado krów, pachnie dostawa świeżego pieczywa.

O długodystansowej wędrówce, samotności w górach, wyzwaniach pojawiających się na dopiero powstającym szlaku i symbolicznym znaczeniu ciągłego poszukiwania właściwej trasy z DOROTĄ SZPARAGĄ rozmawia PIOTR GRUSZKOWSKI.

Najwyższy szczyt Pirenejów nie jest przesadnie wymagający technicznie, ale to też nie całkiem typowy cel trekkingowy. Wybierając się na niego, nie bardzo wiedziałem, czego mogę się spodziewać. Niby jest tam lodowiec, ale raczej nietrudny i chyba możliwy do obejścia… Na co liczę, bo przecież w Hiszpanii mam być sam i bez raków.

W klimacie Riły jest coś nadzwyczajnego. Czując jej majestat i niepowtarzalność, zapominamy o innych górach. Iwan Wazow, ojciec bułgarskiej poezji, napisał o niej: „teraz jestem w domu, dookoła szczyty sterczą, lasy wysokie, szumią spienione potoki krystaliczne – życie tu kipi na wszystkie strony, a przyroda, jak matka delikatna, śpiewa i z miłością tuli swoje dziecko”.

Wyobraźcie sobie dzikie, majestatyczne góry bez turystów prawie w środku Europy. Rozległe połoniny, na których pasterze żyją jak ich koczowniczy przodkowie, mimo że do cywilizacji jest zaledwie kilkanaście kilometrów. Szum wiatru, zapach ziół i beczenie owiec. Trzy narody, trzy różne kultury, dwie religie. A wszystko to na wyciągnięcie ręki.

Wszyscy spali, kiedy o świcie opuszczałam schronisko górskie w Abisko – pełne, bo sierpień to szczyt letniego sezonu. W kanionie nie było nikogo poza mną, z górki miałam wspaniały widok na jezioro Torneträsk – całe we mgle. Drażniąca myśl, że wyliczyłam jedzenie na 10 dni, że kolejny sklep dopiero za 200 kilometrów, znikła bez oporu.

Szukasz inspiracji na wypad w góry? 25 najciekawszych letnich szlaków, interaktywne mapy, poradniki dotyczące pakowania i bezpieczeństwa, a także zestaw górskich kodów rabatowych – to wszystko znajduje się w rozszerzonej wersji Górskiego Horyzontownika, który od teraz można pobrać za darmo ze strony sklepu turystycznego Horyzont.

Tegoroczna edycja to już trzecia odsłona tego niezwykłego projektu. To kolejna akcja wydarzenia, które od kilku lat z sukcesem realizowane jest przez Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualna Koło w Działdowie.