facebook
 
znajdź partnera
nowy numer GÓR
 
 
 
 
szukaj
 
 
 
Nasz kanał RSS
2009-11-24
 

Tre Cime. Classic and modern routes

Tre Cime. Classic and modern routes to kolejny przewodnik wydawnictwa Versante Sud, mającego w dorobku opracowania wielu rejonów wspinaczkowych w Alpach (m.in. Marmolada, Bergell, Pale di San Martino, dolina Sarca).
Od jakiegoś czasu najciekawsze przewodniki wydawane są w kilku wersjach językowych (w jęz. włoskim, niemieckim i angielskim).

Tre Cime, a zwłaszcza ich północne ściany, to dla wspinaczy chyba najbardziej znane widoki z Dolomitów. Drogi poprowadzone na ścianach Cima Grande, Cima Ovest czy Cima Piccola były kamieniami milowymi w rozwoju wspinaczki skalnej w Dolomitach, a nazwiska P. Preussa, E. Comiciego, R. Cassina czy braci Dimai, znajdziemy w każdym opracowaniu dotyczącym historii alpinizmu. Niektóre drogi na Tre Cime dostępne są dla średnio zaawansowanych wspinaczy, wiele jednak z tych najbardziej spektakularnych wymaga ponadprzeciętnych umiejętności. Schematy i opisy najpopularniejszych linii dostępne są w opracowaniach przedstawiających wybór najciekawszych dróg w Dolomitach, niektóre publikowane były na stronach internetowych (m.in. drogi Christopha Hainza czy Alexa Hubera). W Polsce dostępna była też minimonografia Tre Cime, autorstwa słowackiego wspinacza Milana Pačko, wydana w 1993 w niewielkim nakładzie przez wydawnictwo SLZA z Popradu, chociaż schematy w niej opublikowane pozostawiały wiele do życzenia. Jednak część dróg – zwłaszcza tych powstałych w ostatnich latach, a także otwartych na początku lat 90. XX w. przez słynnego Franza Kneža – nie doczekała się do tej pory porządnego opracowania przewodnikowego.

Opracowanie monografii wspinaczkowej masywu Tre Cime było z pewnością zadaniem niełatwym. Wymagało nie tylko dotarcia do informacji o wcześniejszych przejściach i nie zawsze dostępnych schematów, ale także zweryfikowania przebiegu niektórych dróg w rzeczywistości. Tego wyzwania podjęli się dwaj wspinacze – Erik Švab (Słoweniec mieszkający na stałe w Trieście) i Giovanni Renzi – którzy wspólnie lub z innymi partnerami przeszli kilkadziesiąt dróg w masywie Tre Cime. Część z nich pokonali podczas prac nad przewodnikiem, dokonując m.in. pierwszego powtórzenia owianych tajemnicą dróg autorstwa Franza Kneza – Killer (VIII+/IX-) i Vrata Modrosti (VII+) na Cima Piccolissima, pierwszego powtórzenia drogi Dušana „Stoupy” Janaka Specchio di Monica (VIII) i pierwszego przejścia klasycznego drogi Mazzetta (VIII+) na Cima Piccolissima. Lista współpracowników i konsultantów liczy aż 25 nazwisk.

Podobnie jak w pozostałych przewodnikach wydawnictwa Versante Sud także i w tym, poza schematami dróg, znajdziemy wiele interesujących materiałów. Najciekawsze są biografie wspinaczy, którzy przyczynili się do rozwoju modernistycznego wspinania w masywie Tre Cime: Franza Kneza, Christopha Heinza i Alexa Hubera. Oczywiście nie mogło też zabraknąć kalendarium historii wspinania w rejonie.

We wszystkich „górskich” przewodnikach sygnowanych przez Versante Sud ocena trudności, powagi i asekuracji dróg podana jest wg tego samego systemu, który warto przybliżyć czytelnikom GÓR. Powagę drogi charakteryzuje rzymska cyfra (od I do VII). Większość dróg na Tre Cime mieści się w przedziale II-IV, jedynie dwie linie na północnej ścianie Cima Grande otrzymały wycenę V: modernistyczna hakówka z 2005 r. Au milieu de nulle part (550 m, V+, A4+) i Droga Pamięci Claudio Barbiera autorstwa braci Coubal z lat 1988-89 (600 m, VIII+/IX-), uchodząca za najpoważniejszą klasyczną wspinaczkę w rejonie Tre Cime.
Charakter asekuracji określono osobno dla dróg sportowych, ubezpieczonych spitami (S) i dróg z asekuracją tradycyjną (R). S1 oznacza drogę o skałkowym charakterze, z odległościami pomiędzy przelotami ok. 3-4 metry (np. Gelbe Mauer, 7a+ na Cima Piccola), na drodze opisanej jako S4 napotkamy run-outy przekraczające 7 metrów, gdzie odpadnięcie może mieć poważne skutki. Podobnie na drogach „tradycyjnych” – R2 oznaczać będzie komfortową asekurację, w tym liczne stałe haki, ze względnie bezpiecznymi kilkumetrowymi lotami. R5 i R6 to drogi „śmiertelne” z bardzo wymagającą lub wręcz niemożliwą asekuracją w trudnościach.
Drogi z mieszaną asekuracją określono jako RS z odpowiednim numerkiem. Do najpoważniejszych pod względem asekuracji linii w masywie Tre Cime należą wspomniana wyżej droga pamięci Claudio Barbiera (R4) i Killer na Cima Piccolissima (R4).
Kilka dróg określonych jest też jako RS4 (Droga Pamięci Jeana Couzy, Das Phantom der Zinne i Robinson Cruzoe). Ostatni element charakterystyki to wycena trudności drogi, równolegle w skali UIAA i francuskiej.
Warto zwrócić uwagę, że od jakiegoś czasu stosuje się w Alpach (ale także np. na Frankenjurze) trochę inny niż w Polsce przelicznik ze skali UIAA na francuską: VII to 6b, VII+ – 6b+, VII+/VIII- – 6c, VIII+/IX- – 7b i IX- – 7b+.
Zweryfikowano też trudności kilku popularnych dróg, w tym diretissimy Hasse-Brandler na Cima Grande (z VIII na VIII+), drogi Cassina na Cima Ovest (z VIII- na VIII) i sąsiedniego Filara Wiewiórek (Spigolo Scoiattoli) – z VIII-/VIII aż na VIII+/IX-. Przy wielu ciekawszych i trudniejszych liniach znajdziemy też osobisty komentarz autorów przewodnika.

W sumie w przewodniku opisano 114 dróg, przebieg wszystkich zaznaczony jest na świetnej jakości fotografiach. Dla większości z nich, w tym wszystkich trudniejszych linii klasycznych, dołączono rysunki ze schematami. Niestety, części schematów nie umieszczono bezpośrednio przy opisie dróg, znalezienie niektórych z nich wymaga przewertowania kilkunastu stron. Całość uzupełniają naprawdę piękne zdjęcia ze wspinaczek na Tre Cime. Część z nich pochodzi z archiwum autorów, a część dokumentuje przełomowe wydarzenia – np. pierwsze klasyczne
przejścia dróg Camillotto Pellisier (8a+) i Drogi Pamięci Jeana Couzy (8a+) przez Mauro „Bubu” Bole, solowe zimowe przejście Saskiej Diretissimy na Cima Grande przez Christopha Hainza, czy Alexa Hubera na najtrudniejszych drogach rejonu: Bellavista (8c) i Pan Aroma (8c).

Podsumowując, Tre Cime to obowiązkowy przewodnik dla każdego górskiego wspinacza z ambicjami. Rejon ten to nie tylko znane drogi należące do kanonu dolomitowych wspinaczek, od drogi Preussa (V) na Cima Piccolissima, przez Żółty Filar (Spigolo Giallo, VI+) na Cima Piccola, na drogach Comici-Dimai (Cima Grande, VII) i Cassin-Ratti (Cima Ovest, VIII) kończąc. Znajdziemy tu dziesiątki wspinaczek w każdym stopniu trudności – od czysto „sportowych”: Gelbe Mauer (7a+), Da Corte Vecchino Aldo-Nobile (7c+), AKUT (8a), po ekstremy spod znaku 8a+ – 8c. Poszukiwacze przygody znajdą tu moralne drogi Franza Kneža (od VII+ do IX-), Christopha Heinza i Kurta Astnera (w tym słynny Das Phantom der Zinne IX+, Alpenliebe IX, Ötzi trifft Yeti VIII+), drogi Czechów – braci Coubal, braci Pačko i Dušana „Stoupy” Janaka (m.in. Yellowstone VIII-, Specchio di Monica VIII, Robinson Cruzoe VIII+/IX-).

Dla wspinaczy żądnych sławy autorzy przewodnika sporządzili listę wyzwań na przyszłość. Niektóre drogi ciągle czekają na pierwsze przejścia klasyczne, m.in.: Orgler na Cima Piccola, Droga Hiszpańska i Abram-Schrott na Cima Grande czy przejście przez środek „dachu świata” na Cima Ovest (Baur-Rudolph). Jeszcze więcej linii czeka na pierwsze powtórzenie. Może zatem któryś z naszych topowych wspinaczy spróbuje zapisać się w historii wspinania na Tre Cime.

Miłosz Jodłowski

Tre Cime. Classic and modern routes
Erik Švab,
Giovanni Renzi
Wyd. I. Versante Sud, ss. 196.

GÓRY, nr 10 (185) październik 2009.
KOMENTARZE
Nick *:
 k
Twoja opinia *:
 
Dodaj komentarz
Goryonline
 
Goryonline
 
Goryonline
 
2018-06-05
HYDEPARK
 

Hajzer. Droga Słonia.

Komentarze
0
 
Goryonline
 
2018-05-22
HYDEPARK
 

Nowe „Tatry”

Komentarze
0
 
Goryonline
 
2018-05-21
HYDEPARK
 

Wielicki. Jeden dzień z życia

Komentarze
0
 
 
 
 
Copyright 2004 - 2018 Goryonline.com