Najważniejszym tematem numeru są Alpy – a konkretnie trzy klasyczne drogi w masywie Mont Blanc. Każdej z nich poświęcony jest odrębny materiał podzielony na: relację z polskiego przejścia, informacje praktyczne i doskonały rys historyczny przygotowany przez Kubę Radziejowskiego. Dodatkowym atutem są toposy dróg przygotowane przez Rafała Biszona Burczyńskiego, które śmiało można nazwać jedynymi z najlepszych alpejskich schematów, jakie do tej pory pojawiły się na łamach polskiej prasy górskiej. Wszystko wskazuje na to, że mogą nam ich pozazdrościć nawet najlepsze zachodnie magazyny.

Drugim ważnym tematem jest Norwegia. Na wspinanie skałkowe na południu tego kraju zaprasza David Munilla. Hiszpan jest uznanym fotografem outdoorowym, dzięki czemu możecie się spodziewać znakomitych zdjęć, które z pewnością zachęcą do eksploracji Norwegii, kojarzonej do tej pory głównie ze wspinaniem lodowym. A skoro już o tym mowa – w skandynawski świat śniegu i lodu zabiera was Paweł Karczmarczyk, który opisuje rzadziej odwiedzane rejony Norwegii. W jeszcze chłodniejsze rejony świata przeniesiecie się natomiast za sprawą relacji z polskiego wejścia na Makalu.

Jako że zima (przynajmniej ta kalendarzowa) już do nas zawitała, przygotowaliśmy dla was opisy dwóch lodowych rejonów: austriackiego Rauris i Słowackiego Raju. Oba te miejsca oferują wspinanie na różnym poziomie zaawansowania, są więc idealnym miejscem do stawiania kolejnych lodowych kroków.

Ważną częścią numeru jest także najbardziej aktualne topo Kamienia Leskiego. Ten piaskowcowy rejon, mimo że pozostaje nieco na uboczu, ma do zaoferowania wiele spektakularnych i pięknych dróg. Nie na darmo wielu uważa go za „najbardziej westową” skałę w Polsce. Można się tu wspinać także zimą, co jest z pewnością doskonałą wiadomością dla zimnolubnych skałkowców.

Nie zabrakło także tematów tatrzańskich. Drogą Motyki na Żłobisty Szczyt w podróż historyczną i całkiem aktualną zabierze was Grzesiek Folta, a Wojtek Szatkowski przeniesie w stronę Pysznej, tatrzańskiego Eldorado, po którym pozostały już niestety tylko wspomnienia.
W numerze znajdziecie również relacje z Dni Lajtowych, The North Face Morocco Project, zaproszenie na monachijskie ISPO, a na deser niezwykle kolorową foto-relację z Arco Rock Junior – jedynej w swoim rodzaju imprezy wspinaczkowej dla dzieci.

Całości dopełniają stałe działy: Echa z gór, w których znajdziecie wywiady z Markiem Raganowiczem i Davidem Lamą, podsumowanie polskiej jesieni w bulderKornerze, a także felieton Bogusława Kowalskiego. Zapraszamy do lektury!

ECHA Z GÓR

David Lama – wspinacz XXI wieku · 8


Polska jesień w Yosemitach – wywiad z Markiem Raganowiczem · 14
Rozmowy: Maciek Ciesielski

RELACJE I ZAPOWIEDZI

Zakopane na lajtowo · 18
Tekst i zdjęcia: Łukasz Ziółkowski

The North Face Góry Morocco Project · 20
Tekst i zdjęcia: Piotr Drożdż

ISPO Munich – outdoorowy trendsetting · 22
Tekst: Łukasz Ziółkowski

Mont Blanc. Trzy klasyki po polsku · 24



Miniony sezon letni w Alpach Francuskich zapisze się w historii polskiej wspinaczki jako jeden z najlepszych na przestrzeni ostatnich lat. Poza przejściem Voie Petit na Grand Capucin powtórzenia doczekały się trzy tutejsze klasyki: słynna Grań Peuterey Intégrale, Filar Freneya oraz Filar Gervasuttiego. Postanowiliśmy przybliżyć historię związaną z każdą z tych historycznych linii i – dzięki relacjom autorów wymienionych przejść oraz fenomenalnym schematom – dostarczyć dokładnych informacji praktycznych. Filar Freneya · 26
Tekst: Alek Barszczewski


Przepinanie się przez kolejne przeloty wydaje się łatwe – zwykłe A0. Tylko że ten wyciąg jest właściwie cały przewieszony, no i na 4000 m. Poza tym idzie się z plecakiem. Jeszcze nigdy mnie tak nie sprało i trochę mi zajęło złapanie oddechu po dojściu do kolejnego stanu. Potem było już łatwo, przyjemne wspinanie do topu.

Freney Klasycznie · 28
Tekst: Janusz Gołąb

Dygoczę z zimna, start jest bulderowy – zniechęcający, potem w zacięciu już lepiej – bardziej technicznie. Do pasa znikam w szczelinie i tu zaczyna się problem: nie widzę stóp, czuję się tak, jakbym zaklinował się tułowiem, a nogi miał w powietrzu. Wreszcie cały wcisnąłem się do częściowo zalodzonego komina. Jest to dziwna poza, bo twarzą jest się wtedy zwróconym w stronę ekspozycji. Gdy po kolejnych czterech metrach dotarłem do stanowiska, zobaczyłem uśmiechniętą gębę Stasia!

Filar Centralny Freney. Rys historyczny · 32
Tekst: Jakub Radziejowski



Kadry z wielkiej grani · 34
Tekst: Paweł Strzelecki
Zdjęcia: Maciej Ostrowski

Ostatnie pole lodowe, które przypadło mi na prowadzeniu, wydawało się ciągnąć w nieskończoność. Oparłem głowę na ramionach zaciśniętych na dziabkach, próbując złapać trochę tchu. Dyszałem tak przez dłuższą chwilę, obserwując Maćka przemieszczającego się powoli kilkadziesiąt metrów poniżej. Kilka metrów nade mną przebiegała już podszczytowa grań, do której prowadził wąski przesmyk obok seraka.

Grań Pueterey. Przebieg i informacje praktyczne · 38
Tekst: Paweł Strzelecki

Wielka Grań Pueterey. Rys historyczny · 40
Tekst: Jakub Radziejowski

Filar Gervasuttiego · 42
Tekst: Michał Dziedzic


Wspinanie na Filarze Gervasuttiego jest bardzo ładne i urozmaicone. Drogi trzeba trochę szukać, bo nie jest ewidentna. Można ją przejść setką różnych wariantów. Niemniej jest bardzo lita. Najgorsze są momenty, kiedy przewija się na prawo od filara, gdzie nie dociera słońce. Na półkach mamy śnieg, zimną, a miejscami lodowatą, często mokrą skałę. Generalnie warunki niemal mikstowe.

Filar Gervasuttiego. Info praktyczne · 44
Tekst: Alek Barszczewski

Filar Gervasuttiego. Rys historyczny · 45
Tekst: Jakub Radziejowski

Makalu bez tlenu, czyli gorzki smak sukcesu · 46
Tekst: Kacper Tekieli


30 września o godzinie 14.20, po ciężkiej akcji szczytowej – bardzo duża ilość śniegu na całym odcinku, również w trudnościach na dojściu do grani szczytowej, stąd autorski wariant przejścia, omijający tak zwany Kuluar Francuski skałami zamykającymi go z lewej strony – Makalu zdobywają Adam Bielecki i Artur Hajzer.

Południe Norwegii – skały i wikingowie · 50
Tekst i zdjęcia: David Munilla
Tłumaczenie: Katarzyna Okuszko


Skała w Norwegii to dziwna odmiana granitu, który w każdym z regionów rożni się kolorem, kompozycją i strukturą. Śmiało można powiedzieć, że każda ściana jest inna i często ma się wrażenie, że wcale nie wspinasz się po granicie, zarówno biorąc pod uwagę rodzaje chwytów i jakość skały, jak i formacje.

Norwegia. Kraina, w której nie ma złej pogody · 56
Tekst: Paweł Karczmarczyk


Ogromne ilości wody, które z impetem spadają z wysoko położonych zbiorników górskich, są nie tylko źródłem energii elektrycznej. To także nieskończone źródło form lodowych, nacieków, kolumn i kurtyn, które powstają pod wpływem mrozu w całej – jak długa i wąska – Norwegii.

LODY – TOPO

Rauris – austriacka alternatywa · 60
Tekst: Piotrek Kaleta
Zdjęcia: Piotrek Kaleta, Zbyszek Kordan, Marcin Kraszewski


Rejon ten wyróżnia się z dwóch powodów. Primo: pod lodospady jest blisko, naprawdę blisko. Secundo: rejon ten to łącznie osiemnaście lodospadów od WI2 do WI6 oraz trzy krótkie drogi mikstowe w czterech sektorach. Ta różnorodność oznacza, że zarówno prawdziwe orły, jak i te, które „nieco chorowały, jak były małe” znajdą tu zajęcie na kilka dni.

Słowacki Raj · 64
Tekst i zdjęcia: Darek Kapur

SKAŁOPLAN

Kamień Leski · 66
Opracowanie: Tomek Ślusarczyk, Bartek Zasadny
Rysunki topo: Tomek Ślusarczyk


KĄCIK TATROMANIAKA

Żłobisty Szczyt – grudniowe skalne lato · 74
Tekst i zdjęcia: Grzegorz Folta


SKITURY

Na nartach wschodnią ścianą Błyszcza... czyli w stronę Pysznej po raz wtóry · 77
Tekst i zdjęcia: Wojciech Szatkowski

BULDERKORNER

Polska Jesień · 80
Maciek Szopa

RELACJA

Arco Rock Junior · 82
Zdjęcia: Piotr Drożdż

BEZPIECZEŃSTWO W GÓRACH

ABC bezpiecznej zimowej turystyki · 84
Rozmawiała: Agnieszka Szymaszek

FELIETON

Sport, zabawa, sztuka, nauka i wiedza · 86
Bogusław Kowalski

SZPEJ · 88

Zapraszamy do zakupu czasopisma GÓRY w naszym sklepie
www.goryonline.com/sklep